Oost-Watergraafsmeer, 'n apart paar
1921: Watergraafsmeer wordt onderdeel van Amsterdam
1987: Watergraafsmeer wordt stadsdeel
1990: Oost wordt stadsdeel
1998: Oost en Watergraafsmeer gaan samen
2009: Stadsdeelorganisatie Oost-Watergraafsmeer verhuist naar het Stadsdeelhuis aan het Oranje-Vrijstaatplein
Watergraafsmeer
Tot 1921 was Watergraafsmeer een zelfstandige gemeente. In dat jaar werd de polder met tienduizend inwoners echter opgeslokt door de gemeente Amsterdam. Na 66 jaar kreeg Watergraafsmeer weer een zekere onafhankelijkheid, als stadsdeel van Amsterdam. Piet Sagel, voorzitter van het wijkopbouworgaan, werd in 1987 de eerste burgemeester (stadsdeelvoorzitter) van Watergraafsmeer.
Stadsdelen
Amsterdammers vinden het inmiddels heel gewoon om voor een paspoort, rijbewijs of geboorteaangifte naar het eigen stadsdeelkantoor te gaan. Twintig jaar geleden waren die kantoren er nog niet. Een stadsdeel heeft bijna alle taken en bevoegdheden die een zelfstandige gemeente ook heeft.
Een stadsdeel houdt zich bezig met:
woningbouw en het onderhoud van woningen; beheer van de openbare ruimte; ondersteuning van sociale instellingen; onderwijs, kunst en cultuur; dienstverlening aan de bevolking.
Eerste stadsdelen in 1982
Vanaf eind jaren zestig kende Nederland een democratiseringsgolf, die in de jaren zeventig stand hield. In de jaren tachtig wilde het uitdijende Amsterdam de politiek dichter bij de burger brengen. De bestuurlijke macht moest gedecentraliseerd worden. Amsterdam Noord en Osdorp werden in 1982, als experiment, de eerste stadsdelen.
Overige stadsdelen
Later kreeg Amsterdam er nog veertien stadsdelen bij. In 1990 werd Oost een stadsdeel. De Indische Buurt, die altijd bij Amsterdam Oost had gehoord, werd toegevoegd aan stadsdeel Zeeburg (waar IJburg ook onder valt). Joke Koningh werd voorzitter van stadsdeel Oost. Het voormalige Burgerziekenhuis aan de Linnaeusstraat werd verbouwd en doet vanaf 1992 dienst als stadsdeelkantoor.
Samenvoegingen
Halverwege de jaren negentig vond het gemeentebestuur het aantal stadsdelen binnen Amsterdam weer te groot. De stadsdelen met de minste inwoners moesten opgaan in een ander stadsdeel. Watergraafsmeer fuseerde met stadsdeel Oost. Rivierenbuurt en Buitenveldert gingen samen en de stadsdelen De Pijp en Zuid werden eveneens samengevoegd, zodat er dertien stadsdelen overbleven in Amsterdam.
Oost-Watergraafsmeer
In 1998 werden de stadsdelen Oost en Watergraafsmeer samengevoegd en Joke Koningh werd voorzitter van het nieuwe stadsdeel. Het centraal gelegen Burgerziekenhuis bleef stadsdeelkantoor. Oost, multicultureel, en het landelijke Watergraafsmeer vormen een paar apart. Oost-Watergraafsmeer doet als nieuw stadsdeel zijn best een apart paar te worden.
Stadsdeelhuis
In 2009 verhuisde de stadsdeelorganisatie naar het Stadsdeelhuis aan het Oranje-Vrijstaatplein. Een bijzonder en duurzaam gebouw in een bijzonder gebied: Oostpoort (voorheen Polderweggebied). U leest alles over het ontwerp, de bouw, de inrichting en de duurzaamheid van het gebouw in deze brochure.
In het gebouw bevinden zich ook:
Bronnen:
- Marion Kuipers-Verbuijs. Van welgeordende planterijen; architectuur en natuur langs tramlijn 9. Gemeentelijk bureau monumentenzorg, 1999.
- Alex Hendriksen. Watergraafsmeer; binnenzee, polder, lustoord, stadsdeel. Linnaeus Boekhandel, 1998.
- J. H. Kruizinga. Frankendael; een hofstede in de hoofdstad. Europese Bibliotheek Zaltbommel, 1992.
- Website Bureau Monumentenzorg Amsterdam.
- Bert Speet, Dick van de Pol. Van Burgers naar Buitenlui; na honderdtwaalf jaar Amsterdam verhuist het Burgerziekenhuis naar Almere. Een tijdsbeeld. Uitgeverij Cambium, 1991.
- Ons Amsterdam. Maandblad sinds 1949, uitgave weekbladpers Tijdschriften.
- Met dank aan Guus Blok, voorlichter Oost-Watergraafsmeer tot 1 april 2001.